Bibliotekarz 7-8/2026

Zapraszamy na przegląd treści wakacyjnego „Bibliotekarza”.

Daniel Kwaśniewski
Między ciekawością a niepewnością: czy bibliotekarze boją się sztucznej inteligencji?

Bibliotekarze nie boją się sztucznej inteligencji – znacznie częściej próbują zrozumieć jej możliwości i ograniczenia. Autor przedstawia wyniki najnowszych badań które pokazują, że przyszłość bibliotek nie polega na zastępowaniu ludzi przez algorytmy, lecz na budowaniu współpracy między kompetencjami człowieka a możliwościami nowych technologii.

Katarzyna Pawluk
Biblioteka dla cyfrowej równowagi. Jak w Opolu rozmawiamy z młodzieżą o higienie cyfrowej i informacji

W świecie nadmiaru informacji, nieustannych powiadomień i cyfrowych bodźców biblioteki mogą stać się miejscem wspierającym rozwój zdrowych nawyków informacyjnych. Autorka ukazuje jak Miejska Biblioteka Publiczna w Opolu podjęła pierwsze działania pokazujące, że rozmowa o higienie cyfrowej, dezinformacji i dobrostanie informacyjnym może stać się ważnym elementem współczesnej edukacji bibliotecznej.

Karol Żachowski
Działalność i znaczenie nowoczesnej biblioteki popularnonaukowej na przykładzie Biblioteki Wiedzy w Gdyni

Biblioteka w Gdyni to przykład nowoczesnej instytucji popularnonaukowej, która łączy tradycyjne funkcje gromadzenia i udostępniania zbiorów z edukacją, wsparciem procesów badawczych oraz aktywnym uczestnictwem w życiu lokalnej społeczności. Autor pokazuje proces transformacji z tradycyjnej czytelni w dynamiczne centrum wsparcia procesów badawczych i integracji społecznej. Przedstawia unikatową przestrzeń, która łączy ochronę dziedzictwa regionalnego z dostępem do technologii naukowych (m.in. system Academica) oraz rozbudowaną ofertą edukacji międzykulturowej.

Daniel Ziarkowski
Samotność kierowników

Awans na stanowisko kierownicze często postrzegany jest jako sukces zawodowy, symbol prestiżu i wpływu. Jednak za tym obrazem kryje się mniej dostrzegalny aspekt – samotność. Kierownik, choć otoczony ludźmi, doświadcza izolacji wynikającej z roli, którą pełni. To zjawisko jest coraz częściej analizowane w literaturze zarządzania i psychologii pracy, ponieważ wpływa nie tylko na dobrostan lidera, ale również na efektywność całej organizacji. Autor pisze o budowaniu sieci wsparcia zawodowego, współpracy z innymi kierownikami oraz możliwości wymiany doświadczeń, które stają się ważnym elementem dobrostanu kadry zarządzającej bibliotekami.

Jakub Maciej Łubocki
Po wrocławskiej wystawie II Ogólnopolskiego Przeglądu Sztuki Książki

Autor w swoim artykule zaprasza na wystawę Ogólnopolskiego Przeglądu Sztuki Książki. II Wrocławskiego Triennale. To wspólne dzieło Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu im. Eugeniusza Gepperta (ASP) i Muzeum Narodowego we Wrocławiu (MNWr) planowane jest jako cykliczne, cotrzyletnie wydarzenie.

Katarzyna Pawluk
Od SATYRY głowa (nie) boli

Autorka przedstawia postać Stefana Chmielnickiego. Choć przez wiele lat należał do najbardziej rozpoznawalnych postaci opolskiego środowiska literackiego, dziś Stefan Chmielnicki pozostaje twórcą niemal zapomnianym. Wystawa przygotowana przez Miejską Bibliotekę Publiczną w Opolu stała się okazją do przypomnienia satyryka, publicysty i animatora kultury, którego życie i twórczość na trwałe wpisały się w historię powojennego Opola.

Krzysztof Szelong
Modernizacja infrastruktury technicznej Książnicy Cieszyńskiej jako element strategicznej ochrony zasobów o szczególnym znaczeniu narodowym

Modernizacja infrastruktury bibliotecznej rzadko trafia na pierwsze strony relacji z działalności instytucji kultury. Tymczasem to właśnie sprawne systemy klimatyzacji, zabezpieczeń i dostępności decydują o bezpieczeństwie bezcennych zbiorów oraz jakości usług świadczonych użytkownikom. Przykład Książnicy Cieszyńskiej przedstawiony przez Autora pokazuje, jak inwestycja techniczna może stać się elementem długofalowej strategii ochrony dziedzictwa narodowego.

Maria Jaremek
Władysław Michnal – historyk, bibliotekarz, wykładowca, działacz społeczny

Autorka przypomina postać wspaniałego bibliotekarza Władysława Michnala. Przez ponad czterdzieści lat współtworzył zachodniopomorskie bibliotekarstwo jako instruktor, metodyk, wykładowca, organizator życia zawodowego i sekretarz naukowy Książnicy Pomorskiej. Władysław Michnal należy do grona osób, które miały znaczący wpływ na rozwój bibliotek publicznych w regionie, a jego działalność do dziś pozostaje ważnym elementem pamięci środowiska bibliotekarskiego.

Anna Urbaniak
Maltańska lekcja świata, czyli Norwid na Erasmusie

Dwutygodniowy wyjazd na Maltę w ramach programu Erasmus+ miał być przede wszystkim kursem języka angielskiego. Stał się jednak czymś znacznie więcej – lekcją otwartości, spotkaniem z ludźmi z różnych stron świata i doświadczeniem, które pozwoliło spojrzeć inaczej zarówno na innych, jak i na samą siebie. Autorka pokazuje jak Program Erasmus+ okazał się nie tylko formą doskonalenia zawodowego, ale także doświadczeniem, które przypomniało jej, jak ważne w pracy bibliotekarza są ciekawość świata, gotowość do uczenia się i otwartość na drugiego człowieka.

Wywiad Marzeny Przybysz „W sieciach jest siła”.

Rozmowa z Dorotą Woźnicą, Podkarpackim Bibliotekarzem Roku 2025 i laureatką II miejsca w konkursie – Bibliotekarz Roku 2025 oraz animatorką kultury, organizatorką Jasielskiego Festiwalu Literackiego „Drogi i bezdroża”, zaangażowaną w rozwój lokalnych społeczności i współpracę międzysektorową. Laureatka opowiada o swojej drodze zawodowej  i spojrzeniu na współczesną bibliotekę.

Wywiad Pawła Jezierskiego Oficjalna aplikacja mobilna KMF „Sagitta”.

Rozmowa z twórcą Tomaszem „Kruszonem” Stępińskim o Sagitta Fandom oficjalnej, darmowej aplikacji mobilnej Klubu Miłośników Fantastyki „Sagitta”, dostępnej na Google Play (Android).

Justyna Kasperczuk
Kobiety w świecie książki – dawniej i dziś

Monografia którą opisuje Autorka jest pokłosiem Międzynarodowej Konferencji Naukowej z cyklu „Książka w mediach, media w książce”. Publikacja pt.: Książka w mediach media w książce : ksi@żka jest kobietą: rynek książki (dla) kobiet : przeszłość – stan obecny – perspektywy pod redakcją Anity Has-Tokarz i Renaty Malesy może zainteresować nie tylko bibliologów i badaczy rynku książki, lecz również bibliotekarzy, nauczycieli, animatorów kultury oraz wszystkich czytelników zainteresowanych historią kobiet i ich wkładem w rozwój życia literackiego. Jest to wartościowa poznawczo monografia, dobrze udokumentowana i skłaniająca do dalszej refleksji nad miejscem kobiet w kulturze książki – zarówno w przeszłości, jak i współcześnie.

Wakacyjny numer „Bibliotekarza” kończą stałe rubryki:

PRAWO BIBLIOTECZNE

Rafał Golat przedstawia artykuł – Biblioteki publiczne jako instytucje ważne w krajowym systemie cyberbezpieczeństwa

Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, wdrażająca unijną  dyrektywę NIS 2, wprowadziła nowe obowiązki dla wielu podmiotów publicznych. Wśród nich znalazły się również samorządowe instytucje kultury, w tym biblioteki publiczne. Jakie konsekwencje niosą nowe przepisy dla bibliotek i ich dyrektorów? Na to pytanie odpowiada niniejszy artykuł.

Z ŻYCIA SBP (przygotowanie Marzena Przybysz)

  • Ogólnopolski Dzień Bibliotekarza
  • Wojewódzki Dzień Bibliotekarza w Łodzi
  • SBP na MTK w Warszawie:
    • Wręczanie nagród,
    • Gloria Artis dla Przewodniczącego Jerzego Woźniakiewicza,
    • Wykład o kompetencjach czytelniczych,
    • Spotkanie autorskie
  • Ewa Hauptman-Fischer członkiem Zarządu Międzynarodowego Stowarzyszenia Bibliotek Muzycznych IAML
  • Posiedzenie ZG SBP

Z ŻYCIA KOSZYKOWEJ

Maciej Motas
Być narodowi użytecznym. Dwusetna rocznica śmierci Stanisława Staszica

W 2026 r. przypada 200. rocznica śmierci Stanisława Staszica – jednego z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego oświecenia, reformatora, działacza społecznego i organizatora życia naukowego. Rocznica stała się okazją do spotkania poświęconego jego życiu i działalności, zorganizowanego w ramach cyklu „Rozmowy na Koszykowej”.

ML

Podejmujemy tematy ważne i aktualne. Nasze teksty to treści najwyższej jakości – szczegółowe opracowania dotyczące rynku książki, informacji naukowej i praktyki bibliotekarskiej. Piszą dla nas znani i cenieni w środowisku autorzy.

 

Zobacz numer

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury