Oddajemy w Wasze ręce kolejny numer „Bibliotekarza”, w którym – jak w soczewce – skupiają się najważniejsze pytania dotyczące współczesnej roli bibliotek: ich organizacji, relacji ze społecznością oraz miejsca w zmieniającym się świecie.

Numer otwiera artykuł dr Anety Januszko-Szakiel, która przygląda się koncepcji turkusowych organizacji w kontekście bibliotek. Autorka stawia pytanie o możliwość odejścia od tradycyjnych, hierarchicznych modeli zarządzania na rzecz środowiska pracy opartego na zaufaniu, współodpowiedzialności i samoorganizacji zespołów bibliotekarskich. Do wyzwań społecznych odnosi się również tekst Joanny Chapskiej, która omawia raport dra Bartka Lisa poświęcony czytelnictwu osób starszych. Autorka zwraca uwagę na zjawisko starzenia się społeczeństwa – określane niekiedy jako „silver tsunami” – oraz na rosnące znaczenie bibliotek jako przestrzeni wspierającej aktywność intelektualną, dobrostan i integrację społeczną seniorów.

Numer prezentuje także spojrzenie wstecz – ku historii i tradycji bibliotekarstwa. Katarzyna Maciejewska opisuje jubileusz 120-lecia Książnicy Pomorskiej im. Stanisława Staszica w Szczecinie. Autorka przypomina wielowątkowe dzieje tej instytucji. W numerze pojawiają się także teksty skłaniające do namysłu nad tym, jak biblioteki powinny „mówić” o sobie i swojej roli we współczesnym świecie. Dr Grzegorz Jędrek zwraca uwagę na problem widoczności bibliotek w przestrzeni publicznej, wskazując, że tworzą one jedną z największych sieci instytucji kultury w Polsce. Do refleksji o przyszłości bibliotek zaprasza również Sławomir Waśniewski, który proponuje spojrzenie na 2026 r. jako symboliczny moment zamknięcia etapu intensywnej cyfryzacji i początek nowej fazy rozwoju.

Numer dopełniają teksty pokazujące różnorodne oblicza współczesnej działalności bibliotek. Magdalena Madey przybliża działalność Biblioteki Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku, instytucji, która łączy funkcję biblioteczną z misją edukacyjną i społeczną, promując wartości demokracji, dialogu i pamięci historycznej. Katarzyna Bednarz-Soja relacjonuje kolejną edycję Festiwalu Książki „Między pokoleniami” w Przemyskiej Bibliotece Publicznej. Z kolei tekst poświęcony Festiwalowi Literackiemu „Łączy nas bajka” przedstawia inicjatywę realizowaną na Podkarpaciu, której celem jest budowanie wśród dzieci i rodzin wrażliwości na literaturę poprzez działania twórcze odbywające się w wielu miejscowościach regionu.

Numer uzupełnia jak zwykle artykuł radcy prawnego Rafała Golata.

Wspólnym mianownikiem tekstów zawartych w kwietniowym „Bibliotekarzu” jest przekonanie, że biblioteka pozostaje instytucją niezwykle ważną – zarówno jako przestrzeń wiedzy, jak i miejsce budowania relacji społecznych. Niezależnie od tego czy mówimy o nowych modelach zarządzania, wyzwaniach demograficznych, czy o wieloletniej tradycji instytucji, biblioteka wciąż potrafi odpowiadać na zmieniające się potrzeby społeczeństwa.

Zapraszamy do refleksji nad tym, jaką bibliotekę chcemy współtworzyć dziś – i jaką pozostawimy kolejnym pokoleniom.

Zapraszam do lektury!

Jerzy Woźniakiewicz
redaktor naczelny