Szanowni Państwo,

Drodzy Czytelnicy „Bibliotekarza!”

Czerwcowy numer „Bibliotekarza” poświęcamy bibliotekom działającym blisko ludzi, często z dala od wielkich centrów, ale bardzo blisko codziennych spraw swoich społeczności. Opowiada o bibliotekach wiejskich i małych bibliotekach lokalnych, a także o relacjach, współtworzeniu i poszukiwaniu nowoczesności, która nie odbiera bibliotece jej humanistycznego wymiaru.

Numer otwieramy artykułem Joanny Chapskiej Biblioteki na wsi – między dostępnością a działaniem, pokazującym skalę i znaczenie bibliotek wiejskich w Polsce. Autorka przypomina, że to właśnie one tworzą największą sieć kultury w kraju, choć na co dzień mierzą się z ograniczony mi budżetami, niewielkimi zespołami i ogromną odpowiedzialnością spoczywającą często na jednym bibliotekarzu. To jednocześnie opowieść o sile lokalności i o tym, że biblioteka na wsi „nie działa skalą – działa relacją”. O relacjach i współdecydowaniu pisze także dr Marcin Karwowski w tekście „Z ludźmi”, to więcej niż „dla ludzi”. Autor pokazuje, jak współczesna biblioteka może stawać się przestrzenią rzeczywistego współtworzenia kultury. Przywołując przykłady działań Biblioteki Publicznej w Kokoszkowach, pokazuje drogę od działań organizowanych dla mieszkańców do działań tworzonych wspólnie z nimi.

W podobnym duchu wybrzmiewają teksty prezentujące doświadczenia konkretnych bibliotek. Kamil Zbietka w artykule Biblioteka w małej miejscowości – małe kroki, które budują „Chmurę Kultury” pokazuje, jak codzienne, konsekwentne działania mogą budować trwałą lokalną wspólnotę i zmieniać sposób myślenia o pracy z młodzieżą. Z kolei tekst poświęcony działalności Miejskiej Biblioteki Publicznej w Dynowie przypomina, że biblioteka zakorzeniona w lokalności może być jednocześnie miejscem niezwykle otwartym, twórczym i integrującym mieszkańców.

W czerwcowym numerze znajdą Państwo także rozmowę z Bibliotekarką Roku – Natalią Gromow, która opowiada o swojej drodze zawodowej, codziennej pracy i spojrzeniu na współczesną bibliotekę. To inspirujący wywiad pokazujący, jak wiele w bibliotekarstwie zależy od otwartości, odwagi działania i budowania relacji z ludźmi.

W numerze nie zabrakło również refleksji nad technologią i sztuczną inteligencją. Maria Dworzycka w artykule Mała biblioteka, wielkie możliwości. Sztuczna inteligencja w edukacji i promocji czytelnictwa pokazuje, że AI może stać się realnym wsparciem dla małych bibliotek szkolnych i wiejskich – pomagając w edukacji, promocji czytelnictwa czy wyrównywaniu szans edukacyjnych. Jednocześnie autorka podkreśla, że nawet najbardziej zaawansowana technologia nie zastąpi relacji, lokalnego kontekstu i bibliotekarza, który zna swoich czytelników.

Czerwcowy numer zawiera także teksty poświęcone prawu bibliotecznemu, działalności środowiska bibliotekarskiego.

To numer o bibliotekach bliskich człowiekowi – bibliotekach, które mimo ograniczonych zasobów potrafią budować wspólnotę, wspierać rozwój i odpowiadać na wyzwania współczesności. Bo przyszłość bibliotek zależy nie tylko od technologii czy infrastruktury, lecz przede wszystkim od relacji, zaangażowania i ludzi, którzy codziennie tę bibliotekę współtworzą.

Życzę Państwu inspirującej lektury czerwcowego numeru.

Jerzy Woźniakiewicz
redaktor naczelny